شیعیان از آغاز تاریخ خود، به عنوان پیروان امام علی (ع) نقش چشمگیری در تعالی فرهنگ قرآنی و تبیین و تفسیر وحی داشتند. زیرا آنان پس از پیامبر (ص) بنا بر وصیت حضرت رسول (ص) به اهل بیتش مراجعه نمودند و از آنجا که اهل بیت پیامبر (ص) بری قرآن جیگاه و نقش ویژه‏ی قائل بودند و امام علی (ع) در میان همه مسلمین پس از پیامبر (ص) نخستین مفسر و باب علم نبی بود، با اقامه سنت نبوی و ترویج فرهنگ علوی به تفسیر قرآن روی آوردند.

مفسران شیعه از زمان حضرت علی (ع) تا به امروز موفق شده‏اند هزاران جلد و صدها دوره تفسیر قرآن را به عالم اسلام تقدیم نمیند. علامه بزرگوار شیخ آقا بزرگ طهرانی در کتاب نفیس الذریعه تا سال 1362 هجری قمری از تعداد 354 دوره تفسیر قرآن که به تفسیر همه قرآن یا بخشی از آن پرداخته‏اند نام می‏برد. بدون شک در طی بیش از نیم قرن اخیر نیز افزون از دهها دوره تفسیر به ین مجموعه گرانقدر افزوده شده است.

1- تفسیر نمونه
عنوان معروف: تفسیر نمونه مؤلف: یت الله ناصر مکارم شیرازی و جمعی از دانشمندان ولادت: 1347 ه.ق - 1926 میلادی مذهب مؤلف: شیعه اثنی عشری زبان تفسیر: فارسی (به زبانهی انگلیسی، عربی و اردو نیز ترجمه شده است) تعداد جلدها: 27 جلد معرفی تفسیر: تفسیر نمونه از متداول‏ترین تفاسیر فارسی عصر ماست که به زبان ساده و گویا و قابل استفاده بری عموم به نگارش در آمده و مورد استقبال اقشار مختلف قرار گرفته است. ین تفسیر شامل همه یات قرآن کریم بوده و مهم‏ترین ویژگی آن عصری و اجتماعی بودن است. زیرا مناسب با نیازها و پرسش‏هی عصر پیام قرآن را با زبان روز تبیین کرده و از مباحث فنی و کلاسیک ادبی پرهیز نموده است. جلوه دیگر ین تفسیر در گریش به جنبه‏هی هدیتی و تربیتی است که مؤلفان آن را تعقیب می‏کنند. شیوه ارائه مطالب در ین تفسیر چنین است که در آغاز، پس از بیان نکات کلی و عام در هر سوره، به فضی حاکم بر سوره، سبک و سیاق و موضوعات مهم مطرح شده در سوره اشاره می‏شود، آنگاه به مضمون یه پرداخته و با روشی تحلیلی مسائل زندگی و هدیت انسان تشریح می‏شود.(منبع سایت غدیر)

2- تفسیر قمی

 3- تفسیر تبیان

 4- مجمع البیان
عنوان معروف: مجمع البیان فی تفسیر القرآن مؤلف: ابو علی الفضل بن الحسن الطبرسی ولادت: 468 ه. ق - 1076 میلادی، وفات: 548 ه. ق - 1154 میلادی مذهب مؤلف: شیعی اثنی عشری زبان تفسیر: عربی ین تفسیر شریف به زبان فارسی نیز ترجمه و منتشر شده است تاریخ تالیف: 536 ه. تعداد جلد: 100 جزء در 5 مجلد معرفی تفسیر: مجمع البیان به اتفاق آراء شیعه و اهل سنت، در جامعیت، اتقان، استحکام مطالب، بی نظیر بودن ترتیب و تنظیم آنها و در روش تفسیر و تبیین مفاهیم یات شریفه، منزلت خاص و جیگاه ویژه‏ی دارد. شیخ محمد شلتوت رئیس اسبق دانشگاه الازهر می‏گوید: مجمع البیان در بین کتابهی تفسیری قرآن بی‏همتاست. (طبقات مفسران شیعه/ج 2). مجمع البیان شامل مباحثی چون قرائت، اعراب، لغات، بیان مشکلات، ذکر موارد معانی و بیان، شان نزول یات، رویات وارده و شرح و تبیین قصص و حکیات است. ین تفسیر تا حد زیادی متاثر از تفسیر التبیان شیخ طوسی است. (دانشنامه قرآن/ج 1، ص 750)

5- المیزان
عنوان معروف: المیزان فی تفسیر القرآن مؤلف: علامه محمد حسین طباطبائی ولادت: 1321 ه.ق - 1903 میلادی، وفات: 1402 ه.ق. 1981 میلادی. مذهب مؤلف: شیعی اثنی عشریه زبان تفسیر: عربی (به زبان فارسی نیز ترجمه شده است). تاریخ تالیف: 1375 ه.ق. تعداد جلدها: 20 جلد معرفی تفسیر: المیزان یکی از بزرگترین آثار علمی علامه طباطبائی، به حق در نوع خود کم نظیر و یکی از مهم‏ترین تفاسیر قرون اخیر در بین مسلمین است و پس از تفسیر تبیان شیخ طوسی و مجمع البیان طبرسی بزرگترین و جامع‏ترین تفسیر شیعی از نظر قوت علمی و مطلوبیت روش تفسیری است. ویژگی مهم ین تفسیر به‏کارگیری روش تفسیری قرآن به قرآن است. یکی از ابعاد چشمگیر المیزان پرداختن به مسائل روز چون حکومت، آزادی، عدالت اجتماعی و ... است که در هر بحث پس از بیان نظر اسلام و خصوصا شیعه به بررسی و پاسخ شبهات و اشکالات مخالفان می‏پردازد. جنبه مهم دیگر ین تفسیر عنیت به بحث‏هی علمی، فلسفی و کلامی است.

6- نور الثقلین
عنوان معروف: تفسیر نور الثقلین مؤلف: شیخ عبد علی بن جمعة العروسی حویزی وفات: 1112 ه.ق - 1700 میلادی. مذهب مؤلف: شیعه اثنی عشری. زبان تفسیر: عربی تعداد جلد: 5 جلد. معرفی تفسیر: تفسیر نور الثقلین تفسیری است روائی که در بر گیرنده بخشی از یات قرآن است که درباره آن رویاتی از پیامبر اکرم و اهل بیت عصمت و طهارت وارد شده است. هدف مفسر، فقط گردآوری اخبار مربوط به یات است نه تیید آنچه نقل کرده، زیرا مؤلف به ین نکته تصریح می‏کند که هدف از گردآوری فراهم آوردن فرصت تحقیق بیشتر در رویات تفسیر است از ین رو حتی رویاتی را که با اجماع شیعه مخالف بوده است نیز ذکر کرده است. به دلیل آشنائی حویزی با مشکلات اخبار تفسیری، محققان کار وی را در مقیسه با دیگر گردآورندگان احادیث تفسیری، دقیق‏تر و با حسن سلیقه بیشتر ارزیابی کرده‏ اند.


منبع:  http://tafsir.radioquran.ir

نوشته شده در تاریخ جمعه 25 مرداد 1392    | توسط: مهدی ابراهیمی نژاد    | فهرست موضوعی: مفاهیم قرآن،     |
نظرات()